ulduzlu gecədə, ay işığında.

Danışdıq ürəkdən dünyalar qədər,

Sirdaş oldu bizə bəyaz gecələr.

Dünən, yəni, iyun ayının 21-dən 22-nə keçən gecə, burda (Sankt-Peterburqda) ən uzun bəyaz gecə idi. Gecə saat 11-12-də gün otağa elə işıq saçırdı ki, ele bil günortanı indi keçib. Dünən gece saat 12-yə 20 dəqiqə qalmış çıxdım eyvana şəklini çəkdim alışan günəşin, qürubun. Maraqlansanız bu Mücrüdə baxa bilərsiniz. Çox gözəldir. İstəyirəm bəyaz gecələr barəsində azacıq məlumat verəm.

Yerin Günəş ətrafında fırlanmasında onun hərəkəti elliptik bir müstəvi cızır. Bu müstəvi göy sferasının ekvator müstəvisi ilə 21-22 mart və 21-22 sentyabrda kəsişir. Birinci hala yaz bərabərlik, ikinciyə isə payız bərabərlik nöqtəsi deyilir. Bu iki müstəvi bir-biri ilə kəsişəndən sonra bir-birinden müəyyən bucaq altında aralanır. Ən böyük ayrılma bucağı 23.5 dərəcəyə bərabərdir. Şimal yarımkürəsi üçün bu bucaq təqvim vaxtı ilə 21-22 iyuna düşür ki, bu da ən uzun gün və ən qısa gecəyə uyğundur. Yerin şimal yarımkürəsində yerin fırlanma oxunun şimal qütbü günəşə daha çox meyillidir. Ona görə də Yerin şimal en dairəsində günün uzunluğu ekvatora görə daha çoxdur, belə ki, Şimal qütbündə bir müddət gecə olmur (və ya gecə çox qısa olur ). Göstərilən tarixdən sonra günün uzunluğu hər gün orta hesabla 4 dəqiqə qısalır və sentyabırın 21-22-də gecə ilə gündüzün uzunluğu vaxt hesabı ilə bərabərləşir və dekabr ayının 21-22-də ən uzun qış gecəsi və ən qısa qış günü ilə əvəz olunur.

Balaca bir şəkil çəkmişəm:

Çox maraqlıdır, elə deyilmi? 

Neçə-neçə illər bunadn qabaq, bir muzey yarandı. Əslində bir də deyil, bir neçə. Dünya özü bir muzeydir, amma, mən dünyada olan başqa bir muzey haqqında danışacağam - “Günahlar Muzeyi”. Yəqin ki, mən günahlar muzeyi deməklə velosiped kəşf etmiş olmuram. Kim ki, oturub bu barədə dərindən düşünsə, o da belə bir nəticəyə gələcək və ya bundan başqa, maraqlı bir ifadə irəli sürəcək. Muzeydə nə istəsəniz var. Muzeydə yeləşdirilən işlərin yaradıcıları adi insanlardır. Hansı ki, demək olar ki, orda mənim də, sənin də, başqalarının da... işləri yer tutmaqdadır. Muzey indiyə kimi fəaliyyət göstərir, özüdə necə lazımdır. Yəni, ən öndə gedənlərdən biridir. Baxmayaraq ki, ora bilet də lazım deyil, sadəcə olaraq bir günah işləyirsən, bu qədər. Lakin, bu muzeyi öz dəyərli işləri ilə dolduran yaradıcı insanlar bilmirlər ki, nə qədər çox iş görəcəklərsə, o qədər də bədəl ödəyəcəklər. O biri dünyada bədəli ağır olacaq. Amma, bunu hiss etməyənə nə fayda?! Muzey genişləndikcə genişlənir, məhşulaşdıqca məhşurlaşır və get-gedə üstünüyə qalxır.

Dayan dedim,
bircə addım gəlmə belə
Buz baxışlı gözlərini,
gözlərimə zilləyibdə
Addımını ya geri çək,
ya dur dedim.