Mən uşaqları elə çox sevirəm ki, onlar barəsində nə qədər daışsam azdır. Uşaqlar dünyanın ən pak, təmiz, günahsız varlıqlarıdır. Ən şirin nemətlərdilər.

Məni uşaqların tərbiyəsi çox narahat edir və düşündürür. Bu işdə valideynlərin öhdəsinə düşən vəzifə çox böyükdür. İnsanlar fərqlidir. Düşüncələr, zövqlər də eynilə. O qədər fərqli tərzdə düşünüən, hərəkət edən valideynlər görmüşəm ki, bunların çoxu heç də təqdirə, bəyəniyə layiq deyil. Bəzən həddindən artıq dəcəl, söyüş söyən uşaq görəndə düşünürəm ki, uşağın belə olması nədən irəli gəlir?! Düzdür, mən psixoloq deyiləm. Sadəcə, adi bir insan olaraq bu məni hər zaman düşündürür.

Mənim fikrimcə uşağı tərbiyələndirərkən, elə tərbiyləndirmək, elə təməl atmaq lazımdır ki, təməl qoyularkən, gələcəkdə bəmbərk dursun. Düzdür, bəzi qarşısı alınmayan şeylər də var ki, uşağa təsir edir. Yəni, uşaq böyüdükcə həyata atılır. Bağça, məktəb çağları başlayır. Bu da onu göstərir ki, artıq onun ətrafı da genişlənəcək. Dost-tanışları çox olacaq. Əgər, uşaq ömrünün 11 ilini, 9 ayın, altıncı, bazar və bayram günlərini çıxmaqla hər gününü məktəbdə keçirirsə, bu o deməkdir ki, ordan da tərbiyə əldə edir, necəsi isə, müəllimlərin, dostların, tanışların vicdanına qalıb. Uşağı bu ətraf aləmin pis vərdişlərindən qorumaq üçün, mütləqdir ki, hər zaman ona diqqət yetirilə, hər zaman onun tərbiyəsi üstündə çalışıla, onunla danışmaq, ona nəylərisə başa salmaq, onun fikirlərini, düşüncələrini öyrənmək, onda səhv tutulan zaman, onu döyüb, hədələməkdənsə, ona səhvləri, düzləri öyrətmək, başa salmaq lazımıdır.

Valideynlər görmüşəm, uşağa hələ lap uşaq çağlarından deyirlər ki, qaqaya və ya başqa birisinə “eşşək de, oğraş de” (bu sözümə görə üzr istəyirəm) və ya bundan başqa ədəbsiz sözlərə uşağı öyrəşdirirlər. “Onu vur, ak elə” deyirlər. Bəzi valideynlər, iki uşağının yanında, yəni, məsələn birinin artıq 5 yaşı var, digərinin 4. Ana, 4 yaşlı uşağa deyir ki, -“qaqa pisdir, sən yaxşısan” Burda qardaş həmən 5 yaşlı uşaqdır. Məncə, bu üsullar heç də düz deyil. Axı onlar uşaqdılar, beyinləri təmiz bir vərəq kimidir. Siz nə yazırsınızsa, onlar da onu oxuyurlar. Həmən uşaq, qardaşını öpüb, qucaqlamaq əvəzinə, onu vurur, pis düşünür. Nəyə lazımdır belə tərbiyə..

Atalar görmüşəm, 6 yaşlı uşağına siqaret aldırır və hətta ona da verir ki, “dad, gör nə yaxşı şeydir!”Yazıq ana, qaçıb, gəlib o siqareti uşağın əlindən almasa, ata onu çəkdirəcək balasına. Siqaret nədir, hələ uşağa içki aldırıb, daddıranlar da görmüşəm.

Bəzi analar, uşağı otuzdurur oyun kompyuteinin arxasına ki, otur oyna. Bu da təbii ki, uşaqların, ən əsası da ki, oğlan uşaqlarının çox sevdiyi bir məşğuliyyətdir və əlbəttə ki, uşaq saatlarca kompyuterin arxasında yorulmadan oturacaq. Bunun xeyrini mənə başa salın! Bəlkə, mən nəyisə bilmirəm? Nəyəsə xeyri var, ya yox? Məncə, heç bir xeyri yoxdur. Bu yalnız analara sərf edir, çünki, öz işlərini rahat görsünlər, uşaq ortalığı çox dağıtmasın deyə, bu onlarçun "yaxşı üsuldur". Uşaq kompyuterin arxasında oturub, oynaya bilər, amma, diqqət yetirilməlidir ki, bu saatlarla baş verməsin. Axı, bu uşağın həm sağlamlığına, həm də psixikasına təsir edir. Gözlərinə ziyandır. Bilirik ki, oğlan uşaqları komyuterdə daha çox, atışma, silahlı-milahlı oyunlara üstünlük verirlər. Heç bilirsinizmi bu oyun zamanı, uşaqların qanına nə qədər adrenalin ayrılır? O emociyalar ki, onlar yaşayırlar bu oyun zamanı, dəhşət. Həqiqətən də görmüşəm, uşağın oyundakı düşmənini necə öldürə bilməyib, coşub-özündən çıxdığını. Sonra da uşaqlar öz aralarında əməlli-başlı bir-birlərini döyərək, dava salanda, deyirik ki, bunlar niyə belə edirlər, dəcəl uşaqdırlar və onları sakitləşdirə bilməyərək, döyürük. Buyurun sizə tərbiyə!!! Özüm rahat oturum deyə, uşaqların belə yolla başın qatmaq əvəzinə, onunla vaxt keçirməyə, onun tərbiyəsi, biliyi üstündə çalışın. Onunla söhbət edin. Ona sevgi, diqqət yetirin ki, uşaq bunu hiss etsin. Bəzi uşaqlar sevgisizlik, diqqətsizlik ucbatından hirsli, kinli, aqressiv böyüyürlər. Belə şeylərə yol verməmək lazımdır. Axı, bu onların gələcyinə təsir edir.

Valideynlər uşaqlarının gözləri önündə dava salıb, ağızlarına nə gəlsə danışırlar. Nə üçün? Niyə belə edirsiniz? İnanın ki, bu, uşağa o qədər mənfi təsir edir ki... Atalar anaya hirslənib, ananı uşağa şikayət edir, pisləyir, soyudur, ya da əksinə ana belə edir. Bu doğru hərəkətdirmi? Əlbəttə ki, yox... Başa düşə bilmirəm, valideynlər belə incə şeyləri niyə düşünmürlər? Nə probleminiz varsa, onu öz şəxsi otağınızdan kənara çıxarmamalısınız.

 İndi əyri oturun, düz danışın: kimdir tərbiyəsiz dediyimiz uşaqların tərbiyəsizliyinin, kininin, üsyankarlğının günühkarı?!

Birdə ki, onuda deyim. Uşağa uşaqlıqdan belə bir kəlmə öyrədilir. “Allah baba bizə kömək edəcək, gəl Allah babaya dua edək” və s. Bu yaxşı bir şeydir ki, uşağa Allahın varlığını başa salır, uşaqlıqdan onu buna öyrədirlər. Amma, burda onunla razılaşmıram ki, Allaha baba demək. Bu düz deyil. Uşaqları belə öyrətməyin. Allah, baba deyil. Allah Allahdır. O, nə dağmayıb, nə də doğulmayıb. İstərdim ki, belə şeyləri bilək və uşaqları doğru yönləndirək, doğru tərbiyə edək..

Nə isə, çox şey yazardım hələ, amma, uzatmıram. Bir onu istəyirəm ki, heç birimiz səhvə yol verməyək, o səhvə ki, hansısa, kiminsə həyatına, gəlcəyinə mənfi təsir edəcək. 

 Bütün canlılar, sevək övladlarımızı!!!....